CAV_SUSTAINABILITY_LOGO

Llunio ein Gofal Iechyd Cynaliadwy i'r Dyfodol

Fel arfer caiff cynaliadwyedd a datblygu cynaliadwy ei ddisgrifio fel ‘datblygiad sy’n diwallu anghenion a dyheadau’r presennol heb beryglu gallu cenedlaethau’r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain’ (Comisiwn y Byd ar yr Amgylchedd a Datblygiad 1987).

Pam ddylem gymryd camau nawr?
Mae tystiolaeth ddiamau o’r gymuned wyddonol bod newid yn yr hinsawdd yn digwydd o ganlyniad i allyriadau nwyon tŷ gwydr wedi’u cynhyrchu gan ddyn. Mae effaith newid yn yr hinsawdd yn weladwy’n barod – tywydd eithafol, lefelau’r môr sy’n codi, colli rhywogaethau ar lefel eang a rhywogaethau diflanedig – ac mae’n effeithio ar ein bywydau dyddiol.

Yn debyg i lawer o wledydd o gwmpas y byd, mae Llywodraeth Cymru wedi datgan argyfwng yr hinsawdd ac wedi bod yn cymryd camau fel Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang ers llawer o flynyddoedd.

Mewn argyfwng, rhaid i ni ymddwyn yn wahanol ac yn gyflym. Felly, er mwyn i’r Bwrdd Iechyd fodloni a rhagori ar y gofynion presennol, mae angen i ni gymryd camau yn brydlon i gyflymu’r broses o leihau ein heffaith garbon, a chymryd camau eraill i ymgorffori datblygu cynaliadwy ym mhopeth a wnawn.

Climate Emergency

Beth ydyn ni’n ei wneud?

Beth sydd wedi cael ei wneud yng Nghymru hyd yma?
Yn 2015, gwnaeth Llywodraeth Cymru gyflwyno Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) (2015) – deddfwriaeth holl bwysig yn fyd-eang sydd bellach yn cael ei hailadrodd mewn gwledydd eraill ar draws y byd. Yn dilyn hyn cyflwynwyd nifer o ofynion cyfreithiol eraill y cytunwyd arnynt gan Lywodraeth Cymru, yn cynnwys Deddf yr Amgylchedd (Cymru) (2016) sy’n ei gwneud yn ofynnol i Lywodraeth Cymru sicrhau lleihad o 80% o leiaf mewn allyriadau nwyon tŷ gwydr yng Nghymru erbyn 2050.

Yn 2019, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ‘Ffyniant i Bawb: Cymru Carbon Isel.’ Mae’r cynllun yn fanwl iawn ac yn nodi’r camau sy’n ofynnol ar draws pob sector yng Nghymru i weithredu ar y targedau a nodwyd er mwyn cyflawni’r nod o sicrhau bod y sector cyhoeddus yn niwtral o ran carbon erbyn 2030.

Beth ydyn ni wedi’i wneud hyd yma?
Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro eisoes yn cymryd camau mewn nifer o feysydd, ac yn meincnodi’n dda ar nifer o fesurau allweddol.

Mae adolygiad allanol wedi cadarnhau ein bod yn gwneud cynnydd da wrth ymgorffori gofynion Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, ar ôl mabwysiadu amcanion strategol yn ein strategaeth 10 mlynedd Llunio ein Llesiant i’r Dyfodol, yn ogystal â’n hamcanion llesiant.
“Ym mis Ionawr eleni, ymrwymodd ein Bwrdd i ymateb ar frys i’r argyfwng hinsawdd, gan gadarnhau dyhead i fod yn sefydliad enghreifftiol. Gwnaeth y Bwrdd Iechyd hefyd gytuno ar y Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth yn ei gyfarfod ym mis Ionawr 2020 sy’n ymrwymo i gymryd camau i hyrwyddo bioamrywiaeth ar ein hystâd helaeth. Isod ceir rhai enghreifftiau o’r camau rydym eisoes yn eu cymryd:
• Mae Deddf yr Amgylchedd (Cymru) (2016) yn ei gwneud yn ofynnol i Lywodraeth Cymru sicrhau lleihad o 80% o leiaf mewn allyriadau nwyon tŷ gwydr yng Nghymru erbyn 2050.
• Cynllun Llywodraeth Cymru Ffyniant i Bawb: Cymru Carbon Isel (2019)
• Mae’r sector iechyd yn defnyddio ynni’n sylweddol, ac fel un o sefydliadau GIG mwyaf y DU, mae hyn yn wir am ein Bwrdd Iechyd ni hefyd. Fodd bynnag, mae gennym grŵp ynni rhagweithiol ac rydym eisoes wedi cymryd camau gweithredu sylweddol i leihau ein defnydd o ynni ac erbyn hyn, ni sy’n defnyddio’r swm lleiaf o ynni yng Nghymru.
• Rhaglen lleihau carbon ar waith (Rhaglen Re:fit). Mae hyn yn cynnwys cymryd rhan yng Nghynllun Credyd Carbon yr UE.
• Mae’r GIG fel arfer yn cynhyrchu llawer o wastraff, ond rydym wedi cymryd camau sylweddol hyd yma i leihau faint o wastraff rydym yn ei gynhyrchu er mwyn dileu’r gwastraff sy’n mynd i’r safleoedd tirlenwi. Hyd yma, y Bwrdd Iechyd sy’n cynhyrchu’r lefelau uchaf o ddulliau lleihau gwastraff o blith yr holl fyrddau iechyd yng Nghymru.
• Rydym hefyd yn defnyddio llawer o ddŵr, ac mae ein hystad sy’n heneiddio yn defnyddio mwy o ddŵr o gymharu â chyfleusterau modern. Fodd bynnag, rydym wedi cymryd camau i leihau ein defnydd o ddŵr yn gyffredinol, drwy gyflwyno mentrau fel troethfeydd di-ddŵr.
• Mae theatrau yn defnyddio llawer o ynni ac yn creu gwastraff posibl. Rydym yn arwain prosiect arloesi ‘Theatrau Gwyrdd’ i edrych ar sut y gellir dylunio theatrau’r dyfodol a’u cynnal mewn ffyrdd sy’n niwtral o ran carbon ac yn gynaliadwy.
• Rydym yn sicrhau ein bod yn ymgorffori cynaliadwyedd yn y broses o ddylunio ac adeiladu seilwaith newydd. Rydym wedi sicrhau cyllid cyfalaf ychwanegol ar gyfer datgarboneiddio datblygiad Hwb Lles Maelfa.
• Gwyddom fod hybu teithio llesol yn dda i’r amgylchedd ac yn dda i’n hiechyd. Mae gennym ymrwymiad Teithio Llesol gyda phartneriaid PSB ac mae cynlluniau teithio llesol ar waith.
• Mae gennym swm sylweddol o ystâd y gallwn ei ddefnyddio i hyrwyddo cynaliadwyedd a bioamrywiaeth. Ein Perllan yn Ysbyty Athrofaol Llandochau yw un o’n mentrau mwyaf yn y maes hwn.

Have your say

O ganlyniad i gamau gweithredu’r Bwrdd Iechyd, gobeithir y gellir gweld bod y sefydliad yn rhagori ar ei gyfrifoldebau gwreiddiol ac yn canolbwyntio ar fwy na gofal iechyd yn unig, bod Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro, fel sefydliad, yn endid gweithredol sy’n gwella’n barhaus, a bob amser yn anelu at fod yn well a pharhau i wneud gwahaniaeth nid yn unig ar gyfer heddiw, ond ar gyfer yfory, gan ddangos esiampl i genedlaethau’r dyfodol ei dilyn.

Os hoffech gysylltu â’r Tîm Cynaliadwyedd, anfonwch e-bost at news@wales.nhs.uk

Shaping Our Future Wellbeing

Cardiff and Vale University Health Board’s 10-year transformation and innovation strategy.

–  Home
–  What We’re Doing
–  Innovation Hub
–  Our CAV Characters
–  Contact Us